Jak czytać skład kosmetyku (INCI) krok po kroku

Skład kosmetyku (INCI) czytasz od początku: składniki są wymienione od tego, którego jest najwięcej, do tego, którego jest najmniej. Wyjątek dotyczy składników w stężeniu do 1%, które producent może podać w dowolnej kolejności na końcu listy, oraz barwników oznaczonych numerami CI. Nazwy są ujednolicone w całej Unii Europejskiej, więc woda to zawsze „Aqua”, a kompozycja zapachowa to „Parfum”.

Nie musisz znać chemii, żeby wyciągnąć ze składu przydatne informacje: czy kosmetyk ma zapach, w którym miejscu listy jest składnik, dla którego go kupujesz, i czy jest w nim coś, czego wolisz unikać. Pokażemy, jak to sprawdzić w kilka minut. Skład to informacja, a nie ocena. Ten sam składnik jednej osobie nie przeszkadza, a u innej może wywołać reakcję, dlatego przy problemach skórnych skonsultuj się z dermatologiem.

Co to jest INCI

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) to międzynarodowe nazewnictwo składników kosmetyków. W Unii Europejskiej wykaz składników jest obowiązkowy na opakowaniu na mocy rozporządzenia 1223/2009 w sprawie produktów kosmetycznych. Zwykle poprzedza go słowo „Ingredients” albo „Skład”. Dzięki wspólnym nazwom ten sam składnik rozpoznasz na kremie kupionym w Polsce, Hiszpanii czy Niemczech.

• Substancje chemiczne mają nazwy angielskie lub chemiczne, na przykład Glycerin, Niacinamide, Sodium Hyaluronate
• Składniki roślinne mają nazwy łacińskie, na przykład Butyrospermum Parkii Butter to masło shea
• Woda to Aqua, a kompozycja zapachowa to Parfum (w produktach do ust czasem Aroma)
• Barwniki zapisuje się numerem z indeksu Colour Index, na przykład CI 77891
• Nanomateriały mają dopisek [nano] po nazwie

Jak czytać skład kosmetyku: 5 kroków

1. Zacznij od początku listy

Pierwsze pozycje mówią najwięcej o tym, czym kosmetyk jest. Jeśli na pierwszym miejscu jest Aqua, a dalej gliceryna i oleje, masz przed sobą typową emulsję. Jeśli na początku stoi olej, to raczej olejek albo balsam. Kolejność odpowiada ilości składników w chwili dodania do produktu.

2. Znajdź granicę 1%

Składniki w stężeniu do 1% mogą być wymienione w dowolnej kolejności po tych, których jest więcej. Na opakowaniu nie ma kreski, która to pokazuje, ale czasem można ją oszacować. Dobrym punktem orientacyjnym jest konserwant Phenoxyethanol, którego w kosmetykach w UE może być najwyżej 1%. Wszystko, co stoi za nim, jest więc w stężeniu nie większym niż 1%. To nie znaczy, że taki składnik nie ma znaczenia: wiele substancji aktywnych działa w małych ilościach.

3. Sprawdź, gdzie jest składnik z przodu opakowania

Jeśli krem reklamuje się olejem arganowym (Argania Spinosa Kernel Oil), a ten jest na samym końcu, po zapachu i konserwantach, to raczej dodatek niż baza. Sama pozycja nie mówi jednak o dokładnym stężeniu. Gdy producent je podaje, na przykład „10% niacynamidu”, to ta informacja jest dokładniejsza niż miejsce na liście.

4. Wyłap zapach i alergeny zapachowe

Parfum oznacza kompozycję zapachową, a jej dokładny skład nie musi być wymieniony. Niektóre substancje zapachowe, które mogą uczulać, muszą jednak pojawić się z nazwy, jeśli przekraczają określone stężenie. Na końcu składu zobaczysz je jako na przykład Linalool, Limonene, Citronellol czy Geraniol. Olejki eteryczne występują pod łacińską nazwą rośliny z dopiskiem Oil, na przykład Lavandula Angustifolia Oil.

5. Porównaj ze swoją listą

Jeśli wiesz, że jakiś składnik Ci nie służy, wypisz jego nazwę INCI i szukaj właśnie jej, a nie polskiej nazwy. Jedna substancja może mieć kilka form, na przykład witamina C to Ascorbic Acid, ale także jej pochodne, takie jak Sodium Ascorbyl Phosphate czy Ascorbyl Glucoside.

Składniki, które często budzą pytania

Alkohol w składzie

Słowo „alcohol” w nazwie nie zawsze oznacza to samo. Alcohol i Alcohol Denat. to alkohol etylowy, który w większej ilości może wysuszać, zwłaszcza suchą skórę. Cetyl Alcohol, Cetearyl Alcohol czy Stearyl Alcohol to alkohole tłuszczowe. Mają woskową konsystencję i w kremach odpowiadają za gęstość i miękkość, a nie za wysuszanie.

Konserwanty

Kosmetyk z wodą potrzebuje konserwantu, żeby nie rozwijały się w nim drobnoustroje. W UE dozwolone konserwanty i ich maksymalne stężenia są określone w przepisach. Najczęściej zobaczysz Phenoxyethanol, Sodium Benzoate, Potassium Sorbate czy Ethylhexylglycerin. Kosmetyk „bez konserwantów” zwykle ma krótszy termin po otwarciu albo inne zabezpieczenie, na przykład szczelne opakowanie.

Silikony

Rozpoznasz je po końcówkach -cone i -siloxane, na przykład Dimethicone, Cyclopentasiloxane. Dają poślizg i gładkie wykończenie. Czy ich unikać, to kwestia osobistych preferencji.

Popularne składniki aktywne pod nazwą INCI

• Niacinamide: niacynamid, czyli forma witaminy B3
• Ascorbic Acid: witamina C (jej pochodne mają w nazwie Ascorbyl)
• Retinol, Retinal, Retinyl Palmitate: formy witaminy A spotykane w kosmetykach
• Glycolic Acid, Lactic Acid, Mandelic Acid: kwasy AHA
• Salicylic Acid: kwas salicylowy, czyli BHA
• Sodium Hyaluronate, Hyaluronic Acid: kwas hialuronowy i jego sól
• Panthenol: prowitamina B5
• Tocopherol: witamina E

Masz kilka produktów z tymi składnikami? Sprawdź, co łączyć ostrożnie →

Barwniki, „może zawierać” i nanomateriały

W kosmetykach kolorowych, na przykład w cieniach do powiek w kilku odcieniach, na końcu składu zobaczysz zapis „+/-” albo „may contain”. To lista barwników, które mogą występować w poszczególnych odcieniach z tej samej serii. Barwniki mają numery CI i mogą stać w dowolnej kolejności po pozostałych składnikach. Dopisek [nano] oznacza, że składnik występuje w formie nanomateriału, co producent musi zaznaczyć.

Mity o czytaniu składów

• Krótki skład nie oznacza automatycznie łagodniejszego kosmetyku
• Składnik naturalny też może uczulać. Olejki eteryczne to dobry przykład
• Trudna nazwa nie oznacza, że składnik jest szkodliwy. Tocopherol to witamina E
• Pozycja na liście nie podaje stężenia. Mówi tylko o kolejności
• Aplikacje i strony oceniające składy w skali od „dobry” do „zły” upraszczają sprawę. Twoja skóra i sposób użycia mają większe znaczenie

Jak sprawdzać skład szybciej

W drogerii skład bywa wydrukowany drobnym drukiem na zgiętym kartoniku. Pomaga zdjęcie telefonem i powiększenie. Jeśli regularnie sprawdzasz te same składniki, zapisz je na liście w telefonie.

W Closie Plus robi to Pielęgnacja. Skanujesz kod kreskowy albo robisz zdjęcie opakowania, a aplikacja odczytuje nazwę i skład. Sekcja „Closie o składzie” pokazuje proste fakty: czy jest zapach, jakie są składniki aktywne, czy jest alkohol albo olejki eteryczne, bez etykiet „dobry” czy „zły”. Na liście unikanych zaznaczasz, czego wolisz unikać, a Closie pokaże to w każdym składzie. Lista zostaje tylko na Twoim telefonie. Closie Pielęgnacja nie jest wyrobem medycznym i nie zastąpi porady dermatologa.

Skład kosmetyku: najczęstsze pytania

Planer pielęgnacji w Closie: rutyna na rano i wieczór z Twoich kosmetyków →